Een Mechelaar trekt naar de gouverneur met een klacht van 21 pagina's. In het vizier: burgemeester Bart Somers en de extra kosten die de stad de voorbije jaren bovenop verkeersboetes aanrekende. Het gaat om een bedrag van net geen 5,1 miljoen euro, geïnd bij meer dan 511.000 Vlamingen. De vraag is nu of die centen teruggestort moeten worden, en het antwoord van Antwerps gouverneur Cathy Berx kan verstrekkende gevolgen hebben, niet alleen voor Mechelen maar voor tientallen andere steden en gemeenten.
Wie de afgelopen jaren in Mechelen een lokale verkeersboete op de mat vond, betaalde daar telkens een beetje meer voor dan strikt noodzakelijk. De stad rekende standaard een toeslag van 6 euro aan op elke boete. Betaalde je te laat of helemaal niet, dan volgde er een bijkomende verhoging van 20 tot 30 euro. Concreet betekende dat voor een boete van pakweg 53 euro dat het eindbedrag soms meer dan het dubbele bedroeg. Op papier leek dat misschien een administratieve bijzaak, maar opgeteld over honderdduizenden dossiers loopt het bedrag razendsnel op tot miljoenen euro's.
Onderzoeksjournalistiek van HLN bracht onlangs aan het licht dat dergelijke toeslagen juridisch niet door de beugel kunnen. Toch bleken minstens 31 steden en gemeenten ze de voorbije jaren gewoon te blijven innen. Mechelen scoorde daarin opvallend hoog en spande zelfs de kroon. Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Hilde Crevits bevestigde al dat die extra kosten onwettig zijn aangerekend. Toch voegde ze er meteen aan toe dat ze lokale besturen juridisch niet kan verplichten om het geld terug te storten. Intussen zoekt een Mechelaar een andere weg om dat toch te bewerkstelligen.
Het is Arnaud Coel die de handschoen oppakt. De IT-consultant is geen onbekende in Mechelen: hij kwam bij de lokale verkiezingen op met een eenmanspartij en lanceerde eerder al de website 'Fix Mijn Boete', waarmee hij automobilisten informeerde over hun rechten. Vrijdagochtend diende hij een formele klacht van 21 pagina's in bij het kabinet van gouverneur Cathy Berx. Daarin vraagt hij de gouverneur uitdrukkelijk om te onderzoeken of de stad Mechelen bij het aanrekenen van die extra kosten de wet heeft gerespecteerd.
Coel is duidelijk over wat hem drijft. "Het gaat mij absoluut niet over de boetes zelf", zegt hij. "Als iemand te snel rijdt of fout parkeert, dan mag een stad daarvoor een boete opleggen en dan moet een burger die gewoon betalen. Maar een overheid mag niet zomaar naar eigen goeddunken extra kosten doorrekenen als daar geen wettelijke basis voor bestaat." Bovendien, zo voegt Coel eraan toe, zijn er inmiddels heel wat sterke aanwijzingen dat die wettelijke grond er inderdaad niet was. Hij verwijst in zijn klacht naar uitspraken van beslagrechters, naar het Agentschap Binnenlands Bestuur en naar de verklaringen van minister Crevits zelf. Zijn dossier is stevig onderbouwd en wordt door juristen zeker niet als kansloos beschouwd.
Gouverneur Cathy Berx bevestigde vrijdag dat ze de klacht heeft ontvangen en dat die nu onderzocht zal worden. In eerste instantie zal ze informatie opvragen bij de stad Mechelen zelf, om die vervolgens te toetsen aan de geldende wetgeving. Of dat uiteindelijk leidt tot een formele terechtwijzing of zelfs een terugbetalingsverplichting, is op dit moment nog niet duidelijk. Toch is het loutere feit dat de gouverneur de klacht serieus neemt al een belangrijk signaal.
Voor de Mechelaars die de afgelopen jaren een boete betaalden inclusief die extra kosten, is dit een ontwikkeling om aandachtig op te volgen. Het gaat immers over meer dan half miljoen mensen, en het totaalbedrag van bijna 5,1 miljoen euro is niet niets. Tegelijk rijst de vraag wat er moet gebeuren als de gouverneur zou besluiten dat Mechelen fout zat. Een spontane terugbetaling aan honderdduizenden bestuurders organiseren is een logistieke en financiële uitdaging van formaat. Ondertussen zwijgt het stadsbestuur van burgemeester Bart Somers voorlopig en wacht het de uitkomst van het onderzoek af.
De zaak overstijgt Mechelen ruim. Omdat minstens 30 andere steden en gemeenten gelijkaardige toeslagen aanrekenden, kan het oordeel van gouverneur Berx een precedent scheppen dat elders ook voelbaar wordt. Als blijkt dat Mechelen effectief de wet overtrad, dan staat ook voor andere lokale besturen een moeilijke discussie op til. Burgers die bewust zijn van hun rechten, en dat zijn er steeds meer, zullen niet aarzelen om vergelijkbare klachten in te dienen.
Voor de gewone Mechelaar is de boodschap alvast helder: wie de voorbije jaren een verkeersboete betaalde en daarbij extra kosten zag verschijnen, doet er goed aan de situatie nauwgezet op te volgen. De komende weken en maanden zal duidelijk worden of gouverneur Berx reden ziet om Mechelen op de vingers te tikken. En als dat gebeurt, staat onvermijdelijk de vraag centraal of de stad dat geld dan ook effectief moet teruggeven aan wie het betaalde.
De ondergrondse parkeergarage in het station van Mechelen was niet de enige plek waar de jonge auto-inbreker vannacht toesloeg. Ook in het stadscentrum viseerde…
Op de E19 richting Antwerpen is er woensdagnamiddag ter hoogte van Mechelen-Zuid een ongeval gebeurd. De linkerrijstrook was er daardoor versperd, maar intussen…
De politie heeft in Mechelen een 21-jarige man opgepakt die afgelopen nacht in verschillende auto's inbrak. Die stonden geparkeerd in de ondergrondse parkeergar…