Elk jaar opnieuw is het een moment dat veel gezinnen met spanning tegemoet zien: de uitreiking van het rapport op het einde van het schooljaar. Voor honderden Mechelse families viel die spanning dit jaar uit in een bittere teleurstelling. Uit cijfers van de HLN Schoolwijzer blijkt dat in Mechelen 780 leerlingen een C-attest kregen en hun jaar opnieuw moeten doen. Dat zijn geen abstracte statistieken, maar echte kinderen en tieners die de zomer niet vierend afsluiten, maar piekeren over wat het volgend jaar brengt.
Het percentage zittenblijvers in Mechelen bedraagt 4,7 procent over alle leerjaren heen, zowel lager als secundair onderwijs meegeteld. Dat getal ligt iets hoger dan het Vlaamse gemiddelde, dat al een decennium lang schommelt rond de 4 procent in het middelbaar en zo'n 2 procent in het basisonderwijs. Voor Mechelen als centrumstad is dat verschil niet verrassend, maar het stelt de lokale onderwijswereld wel voor een blijvende uitdaging. Bovendien tonen vergelijkingen tussen gemeenten onderling dat grootsteden systematisch hoger scoren op de zittenblijverskaart dan kleinere, landelijkere gemeenten. De verklaring daarvoor is complex en heeft alles te maken met de specifieke sociale en demografische samenstelling van stedelijke omgevingen.
In absolute aantallen gaat het over 780 leerlingen die de zomer van 2026 niet afsluiten zoals gehoopt. Dat zijn leerlingen uit alle hoeken van de stad, uit alle soorten gezinnen en uit zowel het lager als het middelbaar onderwijs. Opvallend is dat het totaalcijfer voor Vlaanderen uitkomt op ongeveer 29.000 jongeren die elk jaar een C-attest ontvangen. Dat enorme getal bewijst dat zittenblijven in ons onderwijssysteem al lang geen uitzondering meer is, maar een structureel gegeven waar zowel beleidsmakers als scholen mee worstelen. Ondertussen verandert er ondanks alle debatten en beleidsinitiatieven opvallend weinig aan die harde realiteit.
De cijfers plaatsen Mechelen in een bredere Vlaamse context die al jaren herkenbaar is. Centrumsteden als Mechelen, Antwerpen en Gent kleuren op de Vlaamse zittenblijverskaart steevast dieper rood dan de omliggende gemeenten. Dat heeft alles te maken met factoren die ver buiten de schoolmuren liggen. Armoede, thuistaal, gezinsomstandigheden en de toegankelijkheid van ondersteuning buiten schooltijd spelen allemaal een rol in het al dan niet slagen van een kind. Mechelen kent een diverse bevolkingssamenstelling met een relatief groot aandeel kwetsbare gezinnen, en dat weerspiegelt zich onvermijdelijk in de schoolresultaten.
Schepen van Onderwijs in Mechelen, die al langer de vinger aan de pols houdt bij de lokale schoolcijfers, laat weten dat de stad dit probleem niet naast zich neerlegt. "We mogen niet blind zijn voor deze cijfers. Achter elk C-attest schuilt een verhaal van een kind en een gezin dat het moeilijk heeft gehad. Wij willen als stad meer investeren in vroegtijdige ondersteuning, zodat we samenwerken met scholen om kinderen al bij de eerste signalen van achterstand te helpen en niet pas op het einde van het jaar", klinkt het. Tegelijk wijst de schepen erop dat scholen in Mechelen al heel wat inspanningen leveren, maar dat ze daarin niet altijd voldoende middelen hebben om alle noden te beantwoorden.
Toch verdient de discussie over zittenblijven meer nuance dan louter de negatieve beeldvorming die het doorgaans krijgt. Professor onderwijskunde Mieke Goos van de UHasselt benadrukt dat een bisjaar op korte termijn zelfs positieve effecten kan hebben. Leerlingen die een jaar overdoen presteren gemiddeld beter na dat extra jaar, en voor een deel van hen is die adempauze net wat ze nodig hadden om sterker in hun schoenen te staan. Het is echter niet voor elk kind de juiste oplossing, want de wetenschap toont ook aan dat leerlingen die één of meerdere keren een jaar hebben overgedaan op langere termijn vaker moeilijkheden ondervinden op de arbeidsmarkt dan leeftijdsgenoten die nooit bleven zitten.
Die nuance is cruciaal voor hoe we als samenleving naar zittenblijven kijken. Het is geen simpel verhaal van falen of slagen, maar een complexe beslissing die in overleg met ouders, leerlingen en leerkrachten tot stand komt. Toch mogen we de langetermijneffecten niet wegwuiven. Intussen blijft de vraag of ons onderwijssysteem structureel genoeg doet om te voorkomen dat kinderen überhaupt in die situatie belanden. Een directeur van een Mechelse basisschool verwoordt het treffend: "Elk C-attest dat wij uitreiken is er eigenlijk één te veel. Niet omdat die beslissing altijd verkeerd is, maar omdat het betekent dat een kind een jaar lang niet de ondersteuning heeft gekregen die het nodig had. Dat moeten we collectief beter doen."
De komende maanden staan in het teken van een nieuwe start voor die 780 Mechelse leerlingen die hun jaar overdoen. Voor hen begint september met een merkwaardige mix van gevoelens: teleurstelling over het voorbije jaar, maar ook de hoop dat dit jaar beter wordt. De lokale scholen staan voor de taak om die kinderen en jongeren op een positieve manier te verwelkomen en hen het gevoel te geven dat een nieuwe kans ook echt een nieuwe kans is. Bovendien werkt de stad Mechelen aan een bredere aanpak om kwetsbare leerlingen vroeger op te vangen, in samenwerking met het Centrum voor Leerlingenbegeleiding en sociale organisaties die actief zijn in de Mechelse wijken.
De structurele daling van het zittenblijverscijfer blijft een ambitieuze doelstelling die al jaren op tafel ligt, maar moeilijk te realiseren valt. Zolang de onderliggende sociale ongelijkheid niet wordt aangepakt en zolang scholen kampen met lerarentekorten en overvolle klassen, blijft het moeilijk om die trend te keren. Voor Mechelen betekent dit dat de komende schooljaren niet alleen in het teken staan van kennisoverdracht, maar ook van een brede strijd tegen ongelijke kansen in het onderwijs. Die strijd begint in september, in de klas, maar wint of verliest zich lang daarvoor, in de wijken, gezinnen en beleidsruimtes van de stad.
Regen, buien en toch duizenden feestvierders op de Grote Markt van Mechelen: dag drie van Maanrock trotseerde het weer. Van punkrock met Maria Iskariot tot een …
Deze zaterdag stond Yong Yello op het Groot Podium van Maanrock voor een goed gevulde Grote Markt in het Antwerpse Mechelen. Halverwege zijn set had de rapper e…
In de Zwijvegemstraat in Mechelen zijn twee personenwagens met elkaar in aanrijding gekomen.…