Teerproducten, cyaniden en asbest: vervuilde Mechelse grond na twee maanden sanering eindelijk proper

Teerproducten, cyaniden en asbest: vervuilde Mechelse grond na twee maanden sanering eindelijk proper

Na twee maanden intensief spit- en saneringswerk is de zwaar vervuilde bodem op de hoek van de Motstraat en de Hanswijkvaart in Mechelen eindelijk schoon verklaard. Wat er jarenlang verborgen lag onder het braakliggende terrein, was allesbehalve onschuldig: minerale olie, zware metalen, teerproducten, cyaniden en asbest hadden de grond decennialang doordrongen. Met de afronding van de bodemsanering is nu een cruciale stap gezet richting de herontwikkeling van de Ragheno-site, één van de grootste en meest ambitieuze stadsvernieuwingsprojecten die Mechelen de voorbije jaren op poten heeft gezet.

Een industrieel verleden dat diepe sporen naliet

Wie door de Motstraat rijdt, ziet vandaag een verlaten hoek stad, een stuk braakliggende grond tussen drukke straten en het water van de Hanswijkvaart. Toch verbergt dat ogenschijnlijk gewone stuk grond een bewogen en belast verleden. Tussen de Tweede Wereldoorlog en de jaren zeventig van de vorige eeuw verwisselde het terrein meermaals van functie. Het deed op verschillende momenten dienst als olieraffinaderij, zeepziederij en olieopslagplaats. Elk van die industriële activiteiten liet zijn eigen chemische littekens na in de bodem. Samen resulteerden ze in een cocktail van verontreinigende stoffen die de grond grondig aantastten en jarenlang een serieuze belemmering vormden voor elk plan om de plek opnieuw tot leven te wekken.

Opvallend is de verscheidenheid aan gevaarlijke stoffen die bij het onderzoek werden aangetroffen. Minerale olie en zware metalen zijn bij vervuilde industrieterreinen niet ongewoon, maar de aanwezigheid van teerproducten, cyaniden en asbest maakte dit dossier bijzonder complex. Cyaniden zijn giftige verbindingen die in de bodem kunnen doordringen tot in het grondwater, terwijl asbest bekendstaat als een ernstig gezondheidsrisico bij blootstelling. Een grondige en professioneel begeleide aanpak was dan ook geen overbodige luxe, maar een absolute noodzaak. Zowel voor de veiligheid van toekomstige bewoners en bezoekers als voor het omliggende water- en bodemsysteem moest elke spoor van vervuiling worden weggewerkt.

OVAM en Ragheno Development slaan handen in elkaar

De sanering werd eind maart opgestart en was een gezamenlijk initiatief van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, beter bekend als OVAM, en projectontwikkelaar Ragheno Development. Die combinatie is veelzeggend: OVAM treedt traditioneel op wanneer historische bodemverontreiniging een maatschappelijk probleem vormt en er geen duidelijke aansprakelijke partij meer bestaat die de kosten kan dragen. Door de krachten te bundelen met de private ontwikkelaar die het terrein wil herontwikkelen, kon de sanering efficiënt en doelgericht worden aangepakt. Twee maanden later, in de eerste week van juli, werd het terrein officieel proper verklaard.

Voor Ragheno Development is dit een opluchting én een startschot. Het bedrijf werkt al geruime tijd aan plannen voor een volledig nieuwe stadswijk op de voormalige Ragheno-site, een grootschalig project dat woningen, een nieuw park, een haven en ontsluitingswegen omvat. De sanering van dit specifieke stuk grond was een onmisbare voorwaarde om dat verhaal verder te schrijven. Intussen zijn elders op de Ragheno-site al andere werken aan de gang: in de Bautersemstraat werden eerder al woningen gesloopt om ruimte te maken voor de nieuwe infrastructuur, en de stad Mechelen heeft ondertussen al een voorontwerp klaar voor het Raghenopark, dat de ruggengraat van de nieuwe wijk moet vormen.

"Dit is een mijlpaal die we niet mogen onderschatten", aldus een woordvoerder van Ragheno Development. "De sanering was technisch uitdagend door de diversiteit van de aangetroffen stoffen. Het feit dat we dit binnen de vooropgestelde termijn van twee maanden hebben afgerond, geeft ons vertrouwen voor de volgende fases van het project."

Wat betekent dit voor Mechelen en zijn bewoners?

Voor de Mechelaar die de Motstraat kent, is dit nieuws meer dan een technische mededeling. De Ragheno-site is al jaren een onderwerp van gesprek in de stad, een braakliggend stuk geschiedenis dat wacht op een nieuwe bestemming. Bovendien grenst het terrein aan de Hanswijkvaart, een waterloop die door de buurt loopt en die een centrale rol zal spelen in het toekomstige parkontwerp. Het feit dat de vervuiling daar nu is weggewerkt, beschermt ook de waterkwaliteit in de directe omgeving, wat een rechtstreeks voordeel is voor iedereen die in de buurt woont, werkt of recreëert.

Toch is het voorbarig om nu al op tafel te kloppen. De sanering van dit hoekperceel is slechts één puzzelstuk in een veel groter geheel. De volledige ontwikkeling van de Ragheno-site zal nog jaren in beslag nemen, met bijkomende studies, vergunningsprocedures en bouwfases die elkaar zullen opvolgen. Tegelijk geeft elke voltooide stap het project meer vaart en geloofwaardigheid.

Wie de verdere evolutie van de Ragheno-site en andere ontwikkelingen in de stad wil opvolgen, kan daarvoor terecht op inMechelen.be, dé plek voor lokaal nieuws uit Mechelen en omgeving.