Mechelen trekt 7,6 miljoen euro uit om stadsgebouwen energiezuiniger te maken

Mechelen trekt 7,6 miljoen euro uit om stadsgebouwen energiezuiniger te maken

Mechelen zet voluit in op de energetische toekomst van haar eigen gebouwen. Met een ambitieus investeringspakket van 7,6 miljoen euro wil de stad haar stedelijk patrimonium grondig verduurzamen, en dat met een duidelijk doel voor ogen: klimaatneutraal zijn tegen 2045.

De plannen zijn concreet en omvatten een breed gamma aan maatregelen. Van slimme verlichtingssystemen en zonnepanelen tot ingrijpende renovaties van iconische stadsgebouwen, Mechelen laat er geen gras over groeien. De eerste tekenen van succes zijn bovendien al merkbaar. Het stedelijk energieverbruik lag in 2024 liefst 14 procent lager dan in 2019, en de CO₂-uitstoot daalde in diezelfde periode met 23 procent. Dat zijn geen kleine cijfers voor een stad die volop in beweging is. Toch wil het stadsbestuur niet op haar lauweren rusten en trekt het de portefeuille verder open om die trend structureel door te zetten.

Ambitieuze klimaatdoelen sturen investeringskeuzes

De rode draad doorheen dit investeringsplan is helder: Mechelen wil haar CO₂-uitstoot uit stedelijke gebouwen en technische infrastructuur tegen 2030 met maar liefst 40,3 procent terugdringen tegenover het referentiejaar 2019. Dat is geen vrijblijvende ambitie, maar een concrete tussenstap richting de klimaatneutraliteit die de stad nastreeft voor 2045.

Schepen van Klimaat en Energie Pia Indigne, die de plannen mee verdedigt namens Voor Mechelen, maakt de aanpak van de stad glashelder. "De goedkoopste energie is de energie die je niet verbruikt", klinkt het. "Daarom investeren we niet alleen in hernieuwbare energie, maar vooral ook in gebouwen die minder energie nodig hebben." Die redenering klinkt eenvoudig, maar vergt in de praktijk doordachte keuzes en gerichte investeringen op de plekken waar de winst het grootst is. Opvallend is dat de stad daarvoor niet zomaar willekeurig gebouwen aanpakt, maar vertrekt vanuit grondige energieaudits die in kaart brachten welke panden het meeste energie verslinden.

Ondertussen worden de lessen uit die audits rechtstreeks vertaald naar investeringsprioriteiten. Wie dacht dat gemeentelijk vastgoedbeheer een saaie aangelegenheid is, komt bedrogen uit. Achter de droge cijfers gaat een serieuze ambitie schuil die Mechelen ook op Vlaams niveau tot een voorloper maakt in de verduurzaming van publiek patrimonium.

Slimme systemen en ledverlichting als fundament

Een eerste grote pijler van het plan richt zich op wat men de "slimme" energiemaatregelen noemt. De overstap naar energiezuinige ledverlichting in stedelijke gebouwen krijgt daarbij duidelijk prioriteit. Wie weleens heeft nagedacht over hoeveel stroom verouderde verlichtingssystemen in grote publieke gebouwen verbruiken, begrijpt waarom die keuze zo voor de hand liggend is. De besparing op jaarbasis kan aanzienlijk oplopen, zeker wanneer die overstap gecombineerd wordt met intelligente energiemonitoring.

Bovendien investeert de stad in geavanceerde gebouwbeheersystemen voor een aantal van haar culturele flagships. Het Cultuurcentrum, de Stadsschouwburg en het Conservatorium staan op de lijst. In die gebouwen worden verwarming, ventilatie en koeling voortaan efficiënter aangestuurd, zodat er geen energie verloren gaat aan lege zalen of slecht geregeld klimaatbeheer. Ook zonnepanelen en energieopslag maken deel uit van het pakket, zodat de stad niet alleen minder verbruikt, maar ook meer van haar eigen groene stroom opwekt en beheert.

Voor de gewone Mechelaar is dat meer dan een abstracte maatregel. Het gaat om gebouwen die wekelijks door duizenden stadsbewoners worden bezocht, voor concerten, voorstellingen, lessen en sport. Een zuiniger en klimaatvriendelijker beheer van die plekken draagt rechtstreeks bij aan een aangenamer en duurzamer leven in de stad.

Braemvleugel en sporthallen als grote blikvangers

De grootste hap uit het budget, 2,5 miljoen euro, gaat naar de energetische renovatie van de Braemvleugel van het stadhuis. Dat historische gebouwdeel vergt een doordachte aanpak, waarbij erfgoedwaarden en energiezuinigheid hand in hand moeten gaan. Intussen vloeit er ook 500.000 euro naar dakisolatie en voorzetbeglazing in mARTa, het museum voor religieuze kunst dat al langer kampt met een verouderd gebouwschil.

Opvallend zijn ook de forse investeringen in de stedelijke sporthallen. Sporthal Kouter krijgt 1,5 miljoen euro toebedeeld, Sporthal Paardenstraatje 800.000 euro. Voor Kouter werkt de stad samen met AGB Sport Actief Mechelen, dat zelf al renovaties aan het dak van de hal plant. Door die werken te bundelen met de energetische maatregelen uit het nieuwe investeringsplan, mikt Mechelen op niets minder dan een volledig klimaatneutrale sportsite. Tegelijk wordt 470.000 euro vrijgemaakt voor de renovatie van de technieken in de Academie voor Beeldende Kunsten, een gebouw dat uit de energieaudits naar voren kwam als een van de grotere energieslurpers in het stedelijk patrimonium.

Daarnaast bewaart de stad een reservebudget van bijna 700.000 euro voor bijkomende energetische ingrepen die zich in de loop van de planningsperiode nog kunnen aandienen. Die financiële buffer geeft het stadsbestuur de nodige flexibiliteit om snel te schakelen wanneer nieuwe noden of opportuniteiten zich voordoen.

Wat betekent dit voor Mechelen?

De komende jaren zullen Mechelaars de vruchten plukken van deze investeringen, al zal dat niet altijd meteen zichtbaar zijn. Gerenoveerde technieken en slimmere energiesystemen werken grotendeels onzichtbaar, maar hun impact is er niet minder om. Lagere energiefacturen voor de stad betekenen ook meer ruimte in het budget voor andere noden van de stadsbewoners. Bovendien draagt een duurzamer stedelijk patrimonium bij aan de bredere klimaatdoelstellingen die ook op Europees niveau steeds dwingender worden.

De weg naar 2030 en uiteindelijk 2045 is nog lang, maar met dit investeringsplan zet Mechelen een stevige stap in de juiste richting. De komende maanden worden de eerste aanbestedingen verwacht, zodat de werken aan onder meer de sporthallen en de Braemvleugel op korte termijn effectief van start kunnen gaan.