“Kleine beschadigingen aanpakken voor ze grotere problemen worden”: Sint-Romboutstoren krijgt preventieve opknapbeurt

"Kleine beschadigingen aanpakken voor ze grotere problemen worden": Sint-Romboutstoren krijgt preventieve opknapbeurt

Wie volgende week door de binnenstad van Mechelen wandelt, zal een opvallende aanblik te zien krijgen aan de voet van het bekendste bouwwerk dat de stad rijk is. De Sint-Romboutstoren, het trots stadsicoon dat al eeuwenlang de Mechelse skyline domineert, wordt volgende week onder handen genomen door een gespecialiseerd team. Het gaat om een preventieve ingreep die kleine maar reële beschadigingen aanpakt voordat ze kunnen uitgroeien tot een groter en duurder probleem.

Barsten in het maaswerk hoog boven de stad

Tijdens reguliere inspecties van de westgevel stelden experts plaatselijke barsten vast in het sierlijke maaswerk, en dat op maar liefst vijftig en vijfenzeventig meter hoogte. Wie bij klare hemel omhoog kijkt naar de toren, ziet met het blote oog niets verdachts, maar op die duizelingwekkende hoogte vertelt de steen een ander verhaal. De samenhang van het steenwerk is op die specifieke plekken lokaal verzwakt door de aanwezige barsten, waardoor een tijdelijke ondersteuning nodig en aangewezen is. Bovendien moeten ook twee monelen, de verticale natuurstenen stijlen die het galmgat sieren, steviger worden verankerd aan de achterliggende constructie. Opvallend genoeg brachten de vastgestelde gebreken op dit moment geen enkel veiligheidsrisico met zich mee voor bezoekers of voorbijgangers, toch koos de stad er bewust voor om niet langer te wachten met ingrijpen.

Voor de gebarsten delen van het maaswerk worden op maat gemaakte inox spalken aangebracht die het steenwerk tijdelijk stutten en stabiliseren. Die spalken zijn niet bedoeld als definitieve oplossing, maar houden de bestaande toestand beheersbaar totdat een meer grondige restauratie op het programma kan worden gezet. De stad vergeleek daarvoor recente inspectiefoto's met ouder beeldmateriaal, en daaruit bleek dat de schade de voorbije periode gelukkig niet verder is uitgebreid. Het is dus een verhaal van tijdig ingrijpen, niet van crisis- of noodherstel.

Een week werk op duizelingwekkende hoogte

De werkzaamheden starten volgende week en nemen in totaal ongeveer een week in beslag. Om op die extreme hoogtes veilig te kunnen werken, wordt een hoogtewerker van maar liefst zeventig meter ingezet, een imposant stuk materieel dat op zichzelf al heel wat aandacht zal trekken in de binnenstad. Ondertussen moeten Mechelaars en pendelaars die dagelijks langs de toren passeren, rekening houden met een beperkte verstoring van hun gewone route. Op dinsdag 14 juli, de nationale feestdag, wordt de rijweg aan de Sint-Romboutstoren een volledige dag afgesloten voor het verkeer. Die maatregel is noodzakelijk omdat er tijdens de ingrepen op die dag kleine stukjes steen zouden kunnen loskomen, en de veiligheid van voetgangers en weggebruikers staat daarbij uiteraard op de eerste plaats. Er wordt een tijdelijke omleiding voorzien zodat het verkeer alsnog zijn weg kan vinden. Op de overige werkdagen blijft de doorgang langs de toren gewoon mogelijk, al is enige waakzaamheid ter plaatse steeds aangeraden.

Verantwoordelijkheid tegenover toekomstige generaties

Burgemeester Bart Somers laat er geen twijfel over bestaan dat dit soort onderhoud voor hem een evidentie is. "Mechelen heeft het voorrecht om een van de meest iconische torens van het land te mogen beheren", klinkt het bij de burgemeester. "Dat brengt ook een belangrijke verantwoordelijkheid met zich mee. We willen dat de Sint-Romboutstoren nog vele generaties het stadsbeeld blijft bepalen. Zoals een goede huisvader zijn woning onderhoudt, moeten wij als stad ook omgaan met ons patrimonium." Die vergelijking met de zorgzame huiseigenaar is treffend, want ook bij een gewone woning wacht je beter niet tot een kleine scheur in de gevel uitgroeit tot structurele waterschade.

Schepen van Monumentenzorg Greet Geypen benadrukt het belang van de permanente opvolging die een monument van deze omvang vraagt. "Dankzij regelmatige inspecties kunnen we kleine beschadigingen tijdig aanpakken, nog voor ze grotere problemen worden", zegt ze. "Het zijn kleine preventieve ingrepen die de bestaande toestand uit voorzorg veiligstellen tot een latere restauratie. Zo vermijden we dat beperkte schade op termijn groter wordt en kunnen we het monument beheersbaar houden in zijn onderhoud." Intussen toont de vergelijking van oud en nieuw beeldmateriaal aan dat de situatie stabiel bleef, wat aangeeft dat de inspectiestrategie werkt zoals bedoeld.

Blik vooruit: onderhoud als langetermijnstrategie

Voor de stad Mechelen past deze ingreep in een bredere filosofie van structureel en proactief erfgoedbeheer. Tegelijk met de werkzaamheden aan de Sint-Romboutstoren loopt er in de stad ook elders restauratiewerk aan historisch erfgoed, wat aantoont dat Mechelen zijn reputatie als UNESCO-stad van beiaarden en gotische architectuur niet enkel op papier verdedigt. De preventieve ingreep van volgende week is dus geen eindpunt, maar een tussenstap in een continue zorgcyclus. Wanneer de spalken en de bijkomende verankering van de monelen eenmaal zijn aangebracht, zal de stad de toestand blijven monitoren met regelmatige inspecties, in afwachting van een meer omvattende restauratie die op een later moment gepland wordt. Voor de Mechelaars zelf verandert er weinig zichtbaars, op een dag verkeershinder na, maar de zekerheid dat hun trots trouwens in goede handen is, maakt dat tijdelijk ongemak ruimschoots goed.